در بسیاری از قراردادهای پیشخرید ملک در انتاریو، خریدار فقط متعهد به پرداخت مبلغ قرارداد نیست. یکی از تعهدات مهمی که معمولا در این قراردادها دیده میشود، ارائه مدارک و اطلاعات مالی در مدت مشخص پس از امضای قرارداد است. هدف فروشنده از این شرط، اطمینان از توانایی مالی خریدار برای تکمیل معامله، به ویژه دریافت Mortgage یا وام مسکن است.
اما سوال مهم اینجاست. اگر خریدار مدارک مالی را به موقع ارائه نکند و فروشنده قرارداد را فسخ کند، آیا کار تمام شده است؟ یا هنوز راهی برای نجات قرارداد وجود دارد؟
پروندهای که این هفته بررسی میکنیم دقیقا به همین موضوع میپردازد و نشان میدهد دادگاههای انتاریو در چه شرایطی ممکن است به خریدار فرصت دوباره بدهند.
وقتی تأخیر در ارائه مدارک مالی به فسخ قرارداد ختم میشود
در این پرونده، طرفین یک قرارداد پیشخرید ملک منعقد میکنند. در قرارداد صراحتا ذکر شده بود که خریداران باید ظرف ده روز از تاریخ امضای قرارداد، مدارک مالی خود را در اختیار فروشنده قرار دهند.
این مدارک شامل موارد زیر بود:
- تاییدیه وام یا Mortgage Approval
- فیش حقوقی
- نامه اشتغال به کار
- مدارک مالیاتی
- گزارش اعتبار یا Credit Check
حدود یک ماه پس از امضای قرارداد، وکیل فروشنده از خریداران درخواست میکند که تاییدیه وام را ارسال کنند. با این حال، علیرغم چندین پیگیری، مدارک مورد نظر ارائه نمیشود.
نقطه اختلاف از کجا شروع شد؟
در نهایت، پیش از آنکه خریداران مدارک را ارسال کنند، فروشنده قرارداد را فسخ میکند. جالب اینجاست که تاییدیه وام تقریبا دو هفته بعد از فسخ قرارداد ارائه میشود.
همین موضوع باعث میشود خریداران به دادگاه مراجعه کنند و از دادگاه بخواهند با استناد به ماده 98 قانون Court of Justice Act از فسخ قرارداد جلوگیری کند.
ماده 98 Court of Justice Act چه میگوید؟
این ماده به دادگاه اجازه میدهد در بعضی شرایط، بر اساس اصول انصاف و عدالت، مانع از آن شود که یک طرف صرفا به دلیل نقض فنی یا محدود قرارداد، حق بزرگی را از دست بدهد.
به زبان ساده، خریدار در این پرونده چنین استدلالی مطرح میکند:
درست است که مدارک مالی با تأخیر ارائه شده، اما فسخ کامل قرارداد و از بین رفتن حق خرید ملک، مجازات بسیار سنگینی برای این تخلف است.
اما آیا دادگاه این استدلال را میپذیرد؟
دادگاه برای نجات قرارداد چه معیارهایی را بررسی میکند؟
دادگاه توضیح میدهد که برای اعمال ماده 98 و جلوگیری از فسخ قرارداد، معمولا سه عامل اصلی بررسی میشود.
۱. رفتار خریدار
اولین موضوعی که دادگاه بررسی میکند، رفتار شخصی است که قرارداد را نقض کرده.
دادگاه تأکید میکند که اگر خریدار با وجود تلاش واقعی و مستمر، به دلایلی خارج از کنترل خود موفق به اجرای تعهد نشده باشد، احتمال حمایت دادگاه بیشتر میشود.
اما در این پرونده، مشکل اصلی این بود که:
- فروشنده بارها پیگیری کرده بود
- ایمیلها و درخواستها بیپاسخ مانده بود
- خریداران فقط بعد از فسخ قرارداد به فکر ارسال مدارک افتاده بودند
به همین دلیل، دادگاه این عامل را به ضرر خریداران در نظر گرفت.
۲. شدت نقض قرارداد
دومین عامل، اهمیت تعهدی است که نقض شده.
دادگاه اشاره میکند که در قرارداد صراحتا ذکر شده بود که زمان در اجرای تعهدات اهمیت اساسی دارد. علاوه بر این، فروشنده نیز بر اساس همین قرارداد تعهدات مالی و برنامهریزیهای خاص خود را انجام داده بود.
در نتیجه، دادگاه نتیجه میگیرد که ارائه بهموقع مدارک مالی، یک تعهد فرعی یا کماهمیت نبوده، بلکه بخشی کلیدی از قرارداد محسوب میشده است.
۳. میزان خسارت ناشی از فسخ قرارداد
خریداران ادعا میکنند که با فسخ قرارداد، بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار دلار ضرر خواهند کرد، چون ارزش ملک از زمان امضای قرارداد تا زمان رسیدگی دادگاه افزایش پیدا کرده بود.
اما دادگاه این ادعا را هم نمیپذیرد. چون هیچ مدرک مشخصی برای اثبات این افزایش ارزش ارائه نشده بود.
نکته مهم و کاربردی برای خریداران
یکی از نکات مهم این پرونده این است که اگر خریدار بتواند با مدارک واقعی نشان دهد که ارزش ملک به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده و فسخ قرارداد باعث ضرر سنگینی به او میشود، ممکن است دادگاه راحتتر از اختیارات خود تحت ماده 98 استفاده کند.
به عبارت دیگر، صرف ادعای ضرر کافی نیست. این ضرر باید مستند و قابل اثبات باشد.
نتیجه نهایی پرونده چه بود؟
در نهایت، دادگاه درخواست خریداران را رد و فسخ قرارداد را تایید کرد.
دلیل دادگاه این بود که هیچیک از سه معیار اصلی به نفع خریداران نبود:
- خریداران تلاش کافی برای اجرای تعهد نشان نداده بودند
- تعهد نقضشده، بخش مهمی از قرارداد بود
- خسارت ادعایی نیز اثبات نشده بود
این پرونده چه اهمیتی برای خریداران ملک در انتاریو دارد؟
این پرونده یادآوری میکند که در قراردادهای پیشخرید، ارائه مدارک مالی صرفا یک تشریفات اداری ساده نیست. فروشندگان معمولا این شرط را جدی تلقی میکنند و عدم رعایت آن میتواند حق فسخ ایجاد کند.
در عین حال، اگر خریدار بتواند نشان دهد:
- با حسن نیت عمل کرده،
- تأخیر خارج از کنترل او بوده،
- و فسخ قرارداد باعث ضرر جدی و نامتناسب میشود،
ممکن است همچنان بتواند از دادگاه درخواست حمایت کند.
به همین دلیل، در پروندههای پیشخرید، زمانبندی اجرای تعهدات و مستندسازی اقدامات انجامشده اهمیت بسیار زیادی دارد.

No comment