آیا مهریه در تقسیم اموال در انتاریو محاسبه می‌شود؟

در بسیاری از پرونده‌های طلاق میان زوج‌های ایرانی ساکن کانادا، یکی از سوالات مهم این است که مهریه چه تاثیری بر فرایند تقسیم اموال دارد.
آیا مهریه صرفا یک دین جداگانه است که زوجه می‌تواند مستقل از دعوای خانوادگی مطالبه کند؟ یا اینکه در زمان محاسبه دارایی‌های زوجین باید در نظر گرفته شود؟

پرونده مهم Bakhshi v. Hosseinzadeh یکی از اصلی‌ترین آرای دادگاه‌های انتاریو در این زمینه محسوب می‌شود و هنوز هم مبنای بسیاری از تصمیمات مشابه است.

Equalization یا تقسیم اموال در حقوق خانواده انتاریو چیست؟

در حقوق خانواده انتاریو، بعد از جدایی یا طلاق، معمولا دارایی خالص هر یک از زوجین محاسبه می‌شود.
به این فرایند Equalization of Net Family Property گفته می‌شود.

به زبان ساده، دادگاه بررسی می‌کند:

• هر یک از زوجین در زمان ازدواج چه میزان دارایی داشته‌اند،
• در زمان جدایی چه میزان دارایی دارند،
• و در طول زندگی مشترک چه میزان ثروت یا دارایی به دست آورده‌اند.

اختلاف میان دارایی خالص زوجین محاسبه می‌شود و معمولا نیمی از این اختلاف باید به همسری پرداخت شود که دارایی کمتری دارد.

هدف این سیستم، ایجاد نوعی توازن مالی میان زوجین پس از پایان رابطه است.

سوال اصلی پرونده چه بود؟

در پرونده Bakhshi v. Hosseinzadeh، دادگاه با یک سوال مهم مواجه شد:

آیا مهریه، حتی اگر هنوز پرداخت نشده باشد، جزو دارایی‌های زوجه محسوب می‌شود و باید در محاسبه Net Family Property لحاظ شود؟

یا اینکه مهریه یک حق مستقل است و نباید وارد محاسبات تقسیم اموال شود؟

نظر دادگاه درباره مهریه

دادگاه تجدیدنظر انتاریو اعلام کرد که مهریه، حتی اگر هنوز پرداخت نشده باشد، یک دین قطعی و قابل مطالبه است.

به بیان دیگر:

• تعهد پرداخت مهریه از زمان عقد ایجاد می‌شود،
• وجود آن وابسته به مطالبه زوجه نیست،
• و صرفا زمان وصول آن ممکن است به آینده موکول شود.

به همین دلیل، دادگاه مهریه را بخشی از دارایی زوجه در زمان محاسبه Net Family Property دانست.

چرا این موضوع اهمیت زیادی دارد؟

اهمیت این تصمیم زمانی مشخص می‌شود که ببینیم نحوه محاسبه مهریه چگونه می‌تواند نتیجه مالی پرونده را کاملا تغییر دهد.

در این پرونده، مهریه زوجه ۲۳۰ سکه تمام بهار آزادی بود که ارزشی حدود 79,850 دلار داشت.

اگر مهریه در تقسیم اموال محاسبه نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

در فرض اول، اگر مهریه در محاسبه دارایی‌ها لحاظ نشود:

• ارزش دارایی خالص زوجه: منفی 17,210 دلار
• ارزش دارایی خالص زوج: 214,990 دلار

طبق قواعد حقوق خانواده انتاریو، دارایی منفی معمولا صفر در نظر گرفته می‌شود.

در نتیجه:

• دارایی زوجه = صفر
• دارایی زوج = 214,990 دلار

اختلاف میان آن‌ها برابر می‌شود با 214,990 دلار و نصف این مبلغ باید به زوجه پرداخت شود:

107,495 دلار

اما در این حالت، زوجه همچنان می‌تواند مهریه خود را نیز جداگانه مطالبه کند.

یعنی در مجموع:

• 107,495 دلار بابت تقسیم اموال
• به‌علاوه 79,850 دلار مهریه

اگر مهریه در محاسبات لحاظ شود چه می‌شود؟

دادگاه اعلام کرد که این روش صحیح نیست و مهریه باید در محاسبات Equalization وارد شود.

در نتیجه:

• ارزش مهریه به دارایی زوجه اضافه می‌شود،
• و همان مبلغ به‌عنوان بدهی از دارایی زوج کسر می‌شود.

بنابراین:

• دارایی زوجه از منفی 17,210 دلار به 62,370 دلار افزایش پیدا می‌کند،
• و دارایی زوج از 214,990 دلار به 135,410 دلار کاهش می‌یابد.

اختلاف جدید میان دارایی‌ها برابر می‌شود با 73,040 دلار.

نصف این اختلاف:

36,520 دلار

در نتیجه، مبلغی که زوج بابت Equalization پرداخت می‌کند، به‌جای 107 هزار دلار، حدود 36 هزار دلار خواهد بود.

آیا با این تصمیم، مهریه از بین می‌رود؟

خیر.

دادگاه تاکید می‌کند که زوج همچنان مکلف به پرداخت مهریه است.

اما تفاوت اینجاست که مهریه در محاسبات مالی لحاظ می‌شود تا زوجه دو بار از یک حق مالی منتفع نشود؛ یک بار از طریق مهریه و بار دیگر از طریق افزایش مبلغ Equalization.

به همین دلیل، در این پرونده:

• زوجه مهریه خود را دریافت می‌کند،
• و علاوه بر آن، مبلغ Equalization نیز به او تعلق می‌گیرد،
• اما میزان Equalization کمتر خواهد بود، چون مهریه قبلا در محاسبات وارد شده است.

اهمیت این رای برای زوج‌های ایرانی در کانادا

این پرونده یکی از مهم‌ترین آرای حقوق خانواده برای ایرانیان ساکن کانادا محسوب می‌شود.
دلیل آن هم روشن است؛ در بسیاری از ازدواج‌های ایرانی، مهریه بخش مهمی از حقوق مالی زوجین را تشکیل می‌دهد.

رأی دادگاه تجدیدنظر انتاریو نشان می‌دهد که دادگاه‌های کانادا مهریه را صرفا یک مفهوم فرهنگی یا مذهبی تلقی نمی‌کنند، بلکه آن را یک تعهد مالی واقعی و قابل محاسبه می‌دانند.

جمع‌بندی

پرونده Bakhshi v. Hosseinzadeh روشن کرد که در حقوق خانواده انتاریو، مهریه می‌تواند بر فرایند تقسیم اموال تاثیر مستقیم داشته باشد.

دادگاه تاکید کرد که:

• مهریه یک دین واقعی و قابل مطالبه است،
• حتی اگر هنوز پرداخت نشده باشد،
• و باید در محاسبه Net Family Property لحاظ شود.

به همین دلیل، در پرونده‌های طلاقی که مهریه مطرح است، نحوه محاسبه دارایی‌ها می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر نتیجه نهایی دعوا داشته باشد.