مطابق با بند اول ماده 220 مقررات مربوط به قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان، شرط صدور ویزای دانشجویی کانادا (تحصیلی)، برخورداری از منابع مالی کافی و در دسترس برای پرداخت شهریه دوران تحصیل است. اما سوال مهمی که در تفسیر این بند مطرح می شود این است که تمکن مالی مندرج در ماده 220، باید شهریه کل مدت تحصیل را پوشش دهد یا صرفا سال اول تحصیل را؟

پرونده ای که در ادامه به بررسی آن پرداخته ایم، یکی از جدیدترین آرایی است که دادگاه فدرال کانادا در سال 2023 در این خصوص صادر کرده است. 

Roudehchianahmadi v. Canada (Citizenship and Immigration), 2023 FC 626

در این پرونده، متقاضی ایرانی برای اخذ ویزای تحصیلی در رشته مدیریت انرژی در مقطع کارشناسی ارشد در موسسه تکنولوژی نیویورک واقع در شهر ونکوور اقدام می نماید. طول مدت تحصیل دو سال و شهریه لازم 21 هزار دلارآمریکا بوده است. اما درخواست ویزای تحصیلی وی به دلیل اینکه به اندازه شهریه کل دوران تحصیل منابع مالی ارائه نکرده است، رد می شود. در نتیجه، متقاضی نسبت به بازبینی قضایی در دادگاه فدرال اقدام می نماید. 

در بازبینی قضایی، دادگاه ابتدا به رویه حاکم بر این موضوع می پردازد. به همین دلیل به تحلیل دستورالعمل راهنمای وزیر مهاجرت که به طور معمول در بررسی ویزاهای تحصیلی ملاک عمل است، می پردازد. 

رای دادگاه: دادگاه برای بررسی این موضوع، ابتدا رویه حاکم در این موضوع را بررسی کرده است. دادگاه به دستورالعمل راهنمای وزیر مهاجرت اشاره کرده و متن کامل آن را آورده است. در این دستورالعمل ذکر شده است که :  

Students are required to demonstrate financial sufficiency for only the first year of studies, regardless of the duration of the course or program of studies in which they are enrolled. In other words, a single student entering a four-year degree program with an annual tuition fee of $15,000 must demonstrate funds of $15,000 to satisfy the requirements, and not the full $60,000 which would be required for four years.

Officers should be satisfied however that the probability of funding for future years does exist (i.e., parents are employed);

در این سند آمده که دنشجویان یا دانش آموزان باید نشان بدهند که توانایی پرداخت شهریه فقط سال اول را دارند، بدون توجه به مدت تحصیل. حتی در ادامه مثال هم زده و گفته است اگر دانشجویی برای یک رشته چهار ساله اپلای میکند و شهریه ی چهار سال میشود 60 هزار دلار، فقط نیاز دارد نشان بدهد که شهریه سال اول که میشود 15 هزار دلار را دارد. 

اما نکته بسیار مهم که در بالا زیرش خط کشیده شده است، این است که بهرحال، افسر اداره مهاجرت باید قانع بشود که احتمال تامین منابع مالی برای پرداخت شهریه سال های بعد وجود دارد، و مثال هم زده است، مثلا پدر یا مادر در آینده مشغول به کار میشوند و در نتیجه میتوانند متقاضی را حمایت مالی بکنند.  

در این پرونده، دادگاه گفته است که افسر باید مدارک و مستندات متقاضی را بررسی کند و اگر قانع نشود که این پتانسیل وجود دارد که شهریه سالهای بعد پرداخت بشود، بعد میتواند درخواست را رد کند. اما اگر بدون بررسی مستندات متقاضی درخواست را رد کند و نشان ندهد که آیا پتانسیل متقاضی را بررسی کرده است یا خیر، این خودش دلیلی هست برای نقض تصمیم افسر. 

قاضی این پرونده به درستی بیان میکند که افسر در دلایل خود اصلا به این موضوع اشاره نکرده است، و نشان نداده است که این پتانسیل و مستندات مربوطه را بررسی کرده است یا خیر.  

به همین دلیل، دادگاه فدرال تصمیم افسر را نقض کرده وپرونده را برای رسیدگی مجدد به اداره مهاجرت برگشت داده است.

لذا مدارک مالی باید شهریه سال اول رو پوشش دهد اما افسر میتواند درخواست ویزا را رد کند اگر پس از بررسی مدارک، به این نتیجه برسد که امکان پرداخت شهریه سالهای بعد وجود ندارد.